dersimin sesi

21/3/2006

ALEVİLİĞİ SAVUNMAK

Kapıya ard arda tedirgin bir şekilde vuruldu. Hasan okumakta olduğu kitabı elinden bırakmayarak ayağa kalkıp kapıya doğru yürüdü. Okuduğu kitabı elinde tutuyordu. okuduğu sayfa kaybolmasın diye parmağını araya koyarak kitabı kapatıp kapıyı açtı.

- "Buyur Murat ne istiyorsun?" diyerek kapıyı iyice araladı. Murat, telaşlı bir şekilde:

- "Abi aşağıda adamlar gelmiş, seninle konuşmak istiyorlar. Bana dediler ki; 'git Hasan denen kişiyi çağır'. "Hasan kısa bir duraklamadan sonra, Murat'ın pırıl pırıl gözlerine bakarak:

- "Sen gelen bu adamları daha önce hiç görmüşmüydün?" diye sordu. Murat, yüzündeki telaşlı ifadeyle:

- "Hayır. Daha önce bu adamları burada görmemiştim. İlk defa bu gün görüyorum" diye cevapladı.

Hasan: "Peki sen git ben birazdan geliyorum" diyerek, zıplayarak giden Murat'ın ardından kapıyı kapatarak, elinde tuttuğu kitabın arasına bir kağıt parçası koyarak kitabı masanın üzerine bıraktı. Ceketini alarak, iki kat altta bulunan adamların beklediği odaya gitmek üzere odasının kapısını kilitleyerek, kendinden emin bir şekilde merdivenlere doğru ilerledi. Alt kata çabuk varmak için basamakları üçer dörder atladı. Adamların beklediği odaya girmek üzereyken odadan çıkan Rıza ile karşılaştı. Hal hatırını sordu. -Rıza bu ortama yeni gelen birisiydi-. Rıza ile vedalaştıktan sonra kapıyı çalarak içeri girdi. Oda da üç kişi vardı. Bunlardan biri odanın sahibi Engindi. Diğer iki kişiyi Hasan daha ilk defa görüyordu.

Hasan tek tek merhabalaştıktan ve kendini tanıttıktan sonra karşılarına geçip oturdu.

Bu iki adamdan iriyarı olanı söze başladı:

- "Demek buralarda yaramazlık yapan meşhur Hasan sensin". Hasan durumu anlamıştı.

- "Hasan benim ama yaramazlık yapan ve meşhur olan başka Hasan olmalı".

- "Yok, yok" dedi iriyarı olanı hafif öne eğilerek ve yere bakarak. "Burada Aleviliği savunan ve onun propagandasını yapan senden başka kimse değil. Biz senin hakkında detaylı rapor aldık ve şimdi bu raporun gereklerini yerine getirmeye geldik" diyerek tekrar geri çekilip koltuğa iyice yaslandı. Dudağında alaycı bir gülümsemeyle. Bu alaycı gülümsemeden sonra Hasan'ın kaşları çatıldı ve Hasan sert bir ses tonuyla söze başladı:

- "Benim hakkımda kimden rapor almışsınız bilmiyorum. Ama bildiğim tek bir şey var; o da kim olursanız olun beni asla Alevi davasından vazgeçiremeyeceksiniz". İriyarı olanın yüzündeki alaycı gülümsemenin yerini korkak, pısırık bir tedirginlik almıştı. Yanındaki diğer arkadaşına ve Engin'e kaçamak bakış attıktan sonra Hasan'a yüzünü döndü:

- "Bak" dedi, "sen burada ortalığı karıştırıyorsun. İnsanlara Aleviliği anlatıyorsun. Bizlerde Aleviyiz ama sen bu dakikadan sonra bu işleri bırakacaksın. Alevilik tarihte kaldı. Şimdi daha başka şeyler önemli. Bak burda bir hiç uğruna başına bir iş gelecek. Değer mi Alevilik için. Zaten Alevilik dediğin nedir ki? Bir yaşam biçimi, anlamsız bir mezhep. Başka şeylerle uğraş. Mesela karı kızla. 'Nasıl köşeyi çabuk dönerim diye uğraş. Sana mı kalmış Alevi davasını savunmak? Biz görevimizi yapıp seni uyardık. Yok eğer sen hâla buralarda Alevilikle ilgili çalışmalar yaparsan, duvarlara 'Yaşasın Alevilik' diye slogan yazarsan, gençleri örgütlemeye devam edersen biz de sana acımayız. Sakın şimdi bana ideolojiden, politikadan, demokratik örgütlenme hakkından bahsetme. Yahu sen uğraşacak başka bir politik mücadele bulumadın mı? Bak senin davan boş bir davadır. Senin dışında, ben Aleviliği savunan başka kimse görmedim. Başına bir iş gelse, sana sahiplik edecek Allah'ın bir kulu yok. Sen niye diğer Alevi gençleri gibi diskoteklerde kızların peşinde koşup gününü gün etmiyorsun? Yok illa politika yapmak istiyorsan, bize gel politika yap. Bizi dünya tanıyor. Sen daha adı şanı duyulmamış bir Alevi örgütlenmesini savunuyorsun. Bu, seni ilk ve son uyarışımızdır. Bir daha ne yapacağımızı bilirsin."

Hasan'ın kaşları daha da çatılmış, bakışları keskinleşmişti. Karşısında konuşan, kutsal değerlerine hakaret eden adamın boğazını sıkmamak için kendisini zor tutuyordu. Kendisini daha fazla tutamayarak, yüksek ve sert bir ses tonuyla konuşmaya başladı:

- "Beni, inandığım değerleri savunduğum için ölümle tehdit ediyorsunuz. Peki, ben ölümü hak edecek ne yaptım? Bu bölgede bulunan insanlara kötülük mü yaptım? Kim benden yardım istediyse yardım etmedim mi? Ben gençleri kumara, uyuşturucuya ve kötü alışkanlıklara mı teşvik ettim. En önemliside, siz kendinizini demokrat(!?) olarak tanıtıyorsunuz. Ben bu güne kadar ne sizin aleyhinizde, ne de başka demokratların aleyhinde konuştum. Hatta gericilere karşı,sizleri savundum. Bu mu sizin demokratlığınız? Bakın bu çevrede, size bire bir düşman olan yapılar var. Neden gidip onları tehdit etmiyorsunuz da, Aleviliği savunan beni tehdit ediyorsunuz? Sizin dilinizde demokrasi sözcüğü düşmüyor. Anlaşılan, sizin demokrasi anlayışınız, sadece sizler için demokrasi, sadece sizler için insan hakları. Halbuki, sizin her platform da söylediğiniz, adeta dilinizde sakız olmuş İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin ilk maddesi; her insanın örgütlenmeye hakkı olduğudur. Ama siz ne yapıyorsunuz? Siz bırakın örgütlenme hakkını, yaşam hakkına tecavüz ediyorsunuz. Bu güne kadar bu bölgede kaç tane faşist cezalandırdınız? Bir tane bile değil. Düşmanınıza bir şey yapamazken, Aleviliği savunan beni ölümle tehdit ediyorsunuz. Alevi olduğunuzu belirttiniz. Sizler Alevi değil, ihanetçisiniz. Sizler kendi toplumuna, inancına, değerlerine ihanet ettiniz. Sizler Alevi değil, Alevilerin yüzkarasısınız. Unutmayın ki kendi gerçekliğine ihanet eden birisi, şu anda içinde bulunduğu kuruma hay hay ihanet eder. Bunu sizin 'büyükleriniz' iyi bilir. Sizlerse bilmeyecek kadar ahmaksınız. Sizler günün birinde, yeriniz olan paçavra çöplüğüne gidersiniz. Fakat bu inanç, yüzyıllardır, dünyanın en barbar devletlerine karşı direndi ve kendisini insanlık tarihinde en parlak sayfalara koydu. Belki beni imha edersiniz ama yenemezsiniz. Pir Sultan, Hızır paşaya yenilmedi ki. İmam Hüseyin, yezit'e yenilmediki. Onlar hep kazandılar. Kaybeden hep zalimler oldu. Size söyleyeceğim: elinizden geleni ardınıza koymayın. Benim için hiç bir şantaj, tehdit geçerli değil. Ben ölümüne Alevi davasına bağlıyım. Siz değil, dünyanın en egemen gücü gelse dahi beni yine yıldıramaz. Ölüme gelince; ben kendimi dünden buna hazırlamışım. Ama önlemimide almışım. İstediğiniz zaman istediğiniz yerde vuruşmaya hazırım.Varsa yüreğiniz buyrun. Kesinlikle sizlere ve sizin gibilere biat etmeyeceğim" diyerek sözlerini tamamladı. Kapıyı çarparak odadan dışarı çıktı. Odadakiler neye uğradıklarını şaşırmışlardı.

21/3/2006

ANA FATMANIN TAHTI

DAHA DÜNYA KURULMADAN ÖNCE CEBRAİL ALLAHIN YANINA GİDER VE DERKİ EY YÜCE ALLAHIM BİZDEN BAŞKA GELECEK VARMIDIR DÜNYAYAYA ALLAH DERKİ GİT CENNETTE BİR KADIN TAHTIN BAŞINDA OTURMAKTADIR ONA SOR A SANA CEVABINI VERCEKTİR.DER.
CEBRAİL CENNETTE GİDER BİR KADIN TAHTA OTURMAKTA KADINA DERKİ SEN NİYE BURDASIN
KADIN İSE BEN ZAMANIMI BEKLEMEKTEYİM ZAMANIM GELİNCE DÜNYAYA GİDİP GÖREVİMİ TAMAMLIYACAĞIM DER.
CEBRAİL ADIN NEDİR DER
KADIN İSE ANA FATMADIR BENİM ADIM DER
PEKİ KULAKLARINDAKİ KÜPE NEDİR
ANA FATMA İSE BİRİ İMAM HASAN BİRİ İMAM HÜSEYİN
CEBRAİL. BOYNUNDAKİ KOLYE NEDİR
ANA FATMA HZ.MUHAMMETTİR.
CEBRAİL :
BELİNDEKİ KEMER NEDİR
ANA FATMA :HZ.ALİ ON İKİMAMALARIN BAŞI DIR DER
CEBRAİL.: AYAĞINDAKİ HALHAL NEDİR DER
ANA FATMA İSE O BENİM ÜMMETİMDİR DER.
DOSTLAR BURDA Kİ KONU ŞUDUR. DAHA DÜNYA KURULMADAN ANA FATMANIN HZ ALİNİN HZ.MUHAMMETİN İMAM HASAN VE İMAM HÜSEYİNİN VE EHLİBEYİTİN DÜNYAYAYA GELECEĞİ BİLİNMEKTEYDİ.ONLARI GELİP GÖREVLERİNİ TAMAMLADIKTAN SONRA GİDECEKLERİ DAHA ÖNCEDEN BELLİYDİ.

21/3/2006

HİKAYELER

SEVDANIN SESİ


GÜNÜN BİRİNDE YÜCE ALLAH HZ MUHAMMETE VERİLMESİ ÜZERE MELEKLERİNİ GÖREVLENDİRİP İÇİNE ÖYLE BİR ATEŞ YOLLAMIŞKİ HZ MUHAMMET BU ATEŞİN NE OLDUĞUNU ANLAMAK İÇİN İÇİNDE TAŞIMAYA DUYGULARINI ANLAMYA BAŞLAMIŞTIR.BİR YANI MUTLU DİĞER YANI HÜZÜNLÜ OLARAK İÇİNDE TAŞIMAYA ONU BÜYÜTMEYE BAŞLAMIŞ.HZ.ALİYİ HUZURUNA ÇAĞIRARAK DEMİŞKİ YA ALİ BANA ÖYLE BİRŞEY VERİLDİKİ BANA ADINI BİLMİYORUM AMA İÇİMİ YAKIYOR BİR YANIM HÜZÜNLÜ DİĞER YANIM MUTLU ANLAYAMADIM DEMİŞ.HZ.ALİ DE BUNUN ÜZERİNE BANA VER DEMİŞ BEN TAŞIRIM.
HZ.MUHAMMET HZ.ALİNİN ELLERİNİ TUTMUŞ VE ANLINDAN ÖPEREK İÇİNDEKİ ATEŞİ TESLİM ETMİŞ.
HZ.ALİ BUNUN NE ANLAMA GELDİĞİNİ ANLAYMAMIŞ.İÇİNDE TAŞIMAYA ONU BÜYÜTÜP YANGININ ADINI KOYMAK İÇİN BİR ÇABAYA GİRMİŞ.HZ.ALİ ATEŞİ İÇİNDE TAŞIRKEN ETRAFINDAKİ İNSANLAR BU NEDİR YA ALİ BİR YANIN MUTLU DİĞER YANIN HÜZÜNLÜ HİÇ KONUŞMUYORSUN DEMİŞ. NE OLDU SANA DİYE SORULAR SORMAYA BAŞLAMIŞLAR.
HZ.ALİDE BUNUN ANLAMINI ÇÖZMÜŞ. VE BAŞINI SU BULUNAN UFAK BİR GÖLE ÇEVİRMİŞ ORAYA DOĞRU ÜFLEMEYE BAŞLAMIŞ.
ÜFLEDİĞİ NOKTADA SAZLIKLAR BİTMİŞ.
HZ.ALİ DÖNÜP DEMİŞKİ.
İÇİMDE TAŞIDIĞIM SEVDA İDİ AŞK İDİ ONU ANLADIM DUYGULARI GERÇEKTEN ÇOK GÜZEL ŞİMDİ BİZDEN SONRA YAŞAYAN İNSANLAR BU SAZLIKLARDAN MEY KAVAL YAPARLAR SEVDİKLERİ İÇİN TÜRKÜLER YAKARLAR DEMİŞ.
DOSTLARIM ŞUAN KULLANDIĞIMIZ KAVALLAR YADA MEYLER BURDAN GELİR.HİKAYESİ BUDUR

21/3/2006

AŞİRETLER

Dersim'deki Aşiret ve Oymakların Dilleri ve Yerleşim Yerleri

1 Abasanlar Zazaca Pülümür-Hozat-Ovacık-Erzincan(Kırlangıç Köyü,Çağlayan Bucağı,Bağlı,Karatuş köyleri) Kığı ilçesi:(Akımlı Estigkavak,Ayanoğlu,Güzgörü köyleri) Tercan :(Başbudak, Beşgözek köyleri) Kelkit:(Akdağ,Kömürlük Köyü),Erzurum-Aşkale(Aşkale,Gürkaynak ve Koçbaba Köyleri)

2 Abdalanlar Zazaca Pülümür-Hozat-Ovacık

3 Ağucanlılar Zazaca Hozat(Bargini),Elazığ-Erzincan-Kemah-Malatya-Adıyaman-Elbistan-Pazarcık(Girne),Arapkir

4 Alanlar Zazaca Mazgirt, Mazımiye,İranı Kuzey Horosan bölgesi,Erzincan Merkez İlçesi (Çamurdere, Çamlık, Karataş, Başköy, Çilhoroz, Yayla kent, Sertaş, Askartallı, Kılıçkaya, Endere köylerinde)Erzurum Çat ilçesi,Beşiktaş Komu, Tuzluca mah.

5 Ali Abbas Evladı Zazaca Ovacık-Kemah-Erzincan

6 Alhanlı Aşireti Zazaca Pülümür ,Tercan

7 Arililler Zazaca Nazimiye-Pülümür-Mazgirt-Kelkit(Akdoğdu Köyü) Erzincan Tercan ilçesi(Sarıkaya, Yenibucak,Kavaklık,Küçük Ağa Köyleri)Çayırlı ,Çamurdere, Başköy, Karataş, Çilhoroz, Yayla Kurt, Sarıtaş,Kartallı, Çağlayan Bucağı,Kılıçkaya,Erdene köylerinde Hınıs(Başköy)

8 Aslan Zazaca Ovacık-Kemah

9 Aşuran Zazaca Ovacık-Erzincan

10 Baba Mansurlu Zazaca Pülümür-Mazgirt-Muhindi-Nazimiye-Tercan-Sivas-Erzincan

11 Bahtiyarlı Zazaca Hozat-Muş-Kuzey Horosan Zağros Dağları

12 Balabanlı Zazaca Pülümür-Erzincan-Tercan-Hınıs(Güzelder Köyü) Raka, ruha,Kırşehir, Malatya(Doğan Şehir)

13 Bal Uşağı Zazaca Ovacık-Pülümür-Çayırlı

14 Badilli Zazaca Petek -KIğı-Kelkit-Halo-Refahiye

15 Beles Zazaca Nazimiye-Tercan-Kığı-Amasya-Çorum

16 Balçikanlı Zazaca Pülümür-Erzincan-Nazimiye

1 7 Birmanlı Zazaca Ovacık-Pülümür- Erzincan

18 Beyitan Uşağı Zazaca Ovacık(Gözeler,Paşadüzü,Akyay

19 Bezgar(Topuz) Zazaca Ovacık(Hun Uşağı, Cevizli dere, Söyütlü, Topuzlu, Çakmaklı)

20 Beritan Kurmanca Erzurum-Erzincan-Dersim

21 Birim Zazaca Ovacık

22 Botanlı(Balyanlı) Kurmanca Mazgirt

23 Bütünkanlı(Bodikanlı) Zazaca Erzincan-Tercan-Kığı

24 Caferanlı Zazaca Pülümür-Erzincan-Kemah-Hınıs-Dersime Yakın Bölgeler

25 Bozukanlı Kerel Topuzlu Ovacık-Pülümür

26 Çarekli Zazaca Pülümür(Ağaşenliği)-Erzurum-Erzincan,Yelekli Köyü-Tercan ve Çayırlı

27 Çinan Aşireti Zazaca Tunceli

28 Demananlılar Zazaca Ovacık-Pülümür-Tunceli-Mazgirt-Pertek-ERzincan-Mazgirt-Derviş Cemal

29 Derviş Cemal Zazaca Pülümür(Şengül,Bulmuş Tosunlar Köyü)-Hozat-Erzincan-Çayırlı

30 Elhanlılar(Elganlılar) Zazaca Erzincan,İran(Albuz Dağları,Mazandara Bölgesi)

31 Ferhatan Zazaca Çemişgezek- Hozat

32 Fından Zazaca Hozat

33 Gevanlılar Zazaca Ovacık-Hozat

34 Gülabi Zazaca Ovacık-Kemah

35 Hadikenli Zazaca Ovacık-Kemah

36 Haydaran Zazaca Nzaimiye,Pülümür,Mazgirt,Erzincanın Tercan İlçesi,Bulanık İlçesi

37 Hayranlı Zazaca Nazimiye,Pülümür

38 Hemenanlı Zazaca Tunceli

39 Hesenanlı Kurmanca Dersim,Mazgirt,Kığı

40 Hiranlı Zazaca-Kurmanca Mazgirt, Muhundu, Pertek-Derenahiyesi, Haran Bölgesi, Varto nahiyesi, Üstükara, Karlıova, Erzincan, Dalav, Şavşek, Refahiye, Tercanda Kığı İlçesi, Sütlüce , Doluteknek, Kabacalı, Tilkitaşı, Doluca, Çamlıca, Sarıdibek, Akbinek, merkez ilçede Dallıtepe, Orta çanak, Oğuldere, Karapınar, Gözele, Karlıova ilçesi, Tuzluca, Çiftiköy, Sarıkuşak, Kaynarpınar, Soğukpınar, Kaynak Köyleri, Gümüşakar, Halitler, Yeniyurt, Eskikonak Köyleri, Tercan ilçesi, Küçük Ağa, Gök Pınar köyleri ve Tanyeri bucağı, Kelkit, Yarbaşı köyü

41 Holikan Zazaca Pertek, Erzincan,Pülümür

42 Hormekli Kurmanca Nazimiye,Kığı,Varto,Kuruçay,Refahiye

43 Holifen Zazaca Ovacık

44 Hıfen Kurmanca Pertek

45 Hurşidan Zazaca Nazımiye

46 Hüzmekli Uşağı Zazaca Nazimiye

47 İksorlu(İzollu) Zazaca-Kurmanca Mazgirt, Malatya, Huluman, Riçik, Göman, Kilise, Nazımiye, Pülümür, Yaylacık, Sarıyayla,Malatya, Elazığ,Urfa

48 İskor Zazaca Hozat

49 Kalan Uşağı Zazaca-Kurmanca Malazgirt,Ovacık,Malatya

50 Karabali Zazaca Hozat, Ovacık, Çemişkezek,Kırşehir (1701 yılında zorunlu iskana tabii tutulmuşlardır)

51 Karakali Zazaca Erzincan, Pülümür

52 Kamsuran Kurmanca Nazımiye

53 Karsan(Keçer) Uşağı Zazaca Pülümür, Ovacık, Nazımiye, Erzincan,Tercan,Karakoçan

54 Keçeli Zazaca Ovacık,Çatköy, Eğimli, Çambudak,Balveren,Aktaş,Yakatarla köyleri

55 Kekertiyanlı Zazaca Ovacık

56 Kefelan Zazaca Ovacık, Pertek

57 Kevanlı(Kevo) Zazaca Ovacık

58 Kemanlı(İzollu) Zazaca Pülümür, Erzincan Merkez, Turna derre Kalıntaş, Çoban Yıldızı, Turluk, Ergani İlçesi Köyleri, Kığı İlçesi, Akımlı, Yazgünü, Gözdibi Köyleri

59 Keskehoran Kurmanca Pertek

60 Kırğan Zazaca Hozat, Desk, Ovacık

61 Kısmurlu Zazaca Nazımiye

62 Kolik Kurmanca Kemg. Ovacık

63 Kodern Zazaca Mazgirt

64 Kimsorlu Zazaca Hozat, Çemişgezek, Ovacık, Nazımiye,Dereova, Sivas Divriği Bölgesinde, Tuzla Yöresinde bir kısmı zorunlu iskana tabii tutulmuştur.

65 Koç Zazaca Hozat, Çemişgezek, Ovacık, Kığı(Holhol), Kurmeşli,Erzincandan sonra Pülümür Altınhüseyin köyleri.

66 Koçkiri Zazaca-Kurmanca Pülümür, Erzincan, Sivas, Kahraman Maraş

67 Kormeşli Kurmanca Pertek, Erzincan

68 Kubanlı(Kudenli) Zazaca Mazgirt, Kığı, Karlıova, Erzurum, Çat ve Karakoçan İlçeleri

69 Kulikan Kurmanca Çemişgezek, Ovacık

70 Kabaklı Kurmanca Çemişgezek, Ovacık

71 Kırmoslu(Kismorlu) Kurmanca Çemişgezek, Ovacık, Kığı İlçesi, Yaylıdere,Sarıtosun, Aysaklı, Hasköy, Batrayas, Mercan Köyleri, Adıyaman, Xıdosur Kolu yerleşmiştir.

72 Kureyşan Zazaca-Kurmanca Nazımiye, Mazgirt, Ovacık, Tercan, Varto, Kiği, Sivas, Hınsı Mansur

73 Lertikli Zazaca-Kurmanca Erzincan

74 Laçinli Kurmanca Ovacık, Hozat

75 Lolanlı Zazaca Pülümür, Çemişgezek, Vartu ilçesi,Nazımiye-Hınız,Esenli, Aşkale,Gürkeynak Köyü,Muş-Varto,Bayburt,Erzurum,Kelkit

76 Maksut Zazaca Ovacık, Hozat

77 Memokan(Memekan) Zazaca Tunceli

78 Meskanlı(Mestanlı) Kurmanca Nazımiye,Ovacık,Pertek

79 Mevaliler Aşireti Zazaca Nazımiye

80 Mırzan Kurmanca Pertek, Ovacık,Tunceli(Milköyü),Urfa-Viranşehir, Suriye'nin Resückayın yöresine yerleşmişlerdir.

81 Millan Kurmanca Pertek, Ovacık,Tunceli(Milköyü),Urfa-Viranşehir, Suriye'nin Resückayın yöresine yerleşmişlerdir.

82 Nenikan Kurmanca Çemişkezek, Ovacık

83 Panikan Zazaca Ovacık

84 Parçikanlı Zazaca-Kurmanca Ovacık,Malatya

85 Pezgevran(Pevzugerililer) Zazaca Ovacık, Pertek, Hozat

86 Perihanlı Zazaca Ovacık

87 Pilvenkli Zazaca-Kurmanca Pertek

88 Piranlı Kurmanca Pertek (Yamaşoba Köyü)

89 Pirsultanlı Zazaca Pülümür

90 Perikanlı Zazaca Nazımiye

91 Rekşait(Reskan Uşağı) Kurmanca Ovacık, Hozat, Çemişkezek

92 Rutanlı Kurmanca Hozat, Nazımiye, Pülümür,Kuzey Horosan Mazderen bölgesinde ,Erzincan-Çağlayan Bucağı, Yalınca Uluköy, Melihtekli Köyleri

93 Şadilli Zazaca-Türkçe Mazgirt ilçesi (Kızılkale, Aydınlık, Özdek, Beşoluk, Çatköy, Gelinpınar, Akkavak, Kepektaşı, Obrukbaşı, Güneyharman, Örsköy, Yazevi, Beşoluk), Kığı, İran, Mardin, Refahiye

94 Sağcılar Zazaca Tunceli

95 Sarı Saltuklular Türkçe Hozat

96 Şam Uşağı Zazaca Ovacık, Çemişkezek, Hozat, Erzurum, Sivas, Erzincan

97 Şadanlı Kurmanca Pülümür

98 Şavak Kurmanca Pertek, Hozat, Çemişkezek

99 Şavalanlı Zazaca-Kurmanca Tunceli, Nazımiye, Pülümür, Tunceli, Erzincan

100 Seyyidalan Zazaca-Kurmanca Tunceli, Nazımiye, Hozat, Çemişgezek

101 Seyyid Sabunlar Kurmanca Pertek

102 Sultan Munzur Zazaca Ovacık, Erzincan

103 Seyhan Zazaca Mazgirt

104 Sisanlı Zazaca Pülümür

105 Sekakan Kurmanca Pertek, Tunceli, Tercan, Afganistan

106 Seydanlı(Sidanlı) Kurmanca Mazgirt

107 Semkan Zazaca-Kurmanca Çemişkezek, Ovacık, Pertek

108 Seyit Kemalan Zazaca Ovacık, Erzincan

109 Seyit Ahmet Dedeler Zazaca Ovacık, Erzincan

110 Silanlı Zazaca Ovacık, Erzincan

111 Suranlı Zazaca-Kurmanca Mazgirt

112 Süleyman Uşağı Zazaca Ovacık

113 Süleymaniler Zazaca Tunceli

114 Şiğ Hesananlı Zazaca-Kurmanca Ovacık, Mazgirt, Pülümür, Gümüşhane, Erzincan-Çayırlı

115 Şeyh Mehmedanlı Zazaca Mazgirt, Pülümür, Nazumiye, Tunceli merkez

116 Titanik Uşağı Zazaca Hozat

117 Yusufanlı Zazaca Tunceli, Mazgirt,Kamut Sütlüce bucağı ve köylerinde, Merğo ve Çihik

118 Zekeran Kurmanca Çemişkezek

119 Zerkanlı Kurmanca Çemişkezek, Erzurum, Hınıs, Marat, Mardin, Aksaray üzere beş kola ayrılır.

120 Zerkevik Zazaca Dere Çıkaran-Tembin dağlarında otururlar.



21/3/2006

DERSİM ADININ ANLAMI



Dersim, Gileki (Dimilik) “der” (kapı), “sim” (gümüş), Zazaca’da, Dersimce ise “deyr-sim” sözcüklerinden oluşan bir isim tamlamasıdır.


Türkçe’ye “gümüş kapı” olarak çevirebiliriz. MÖ 4.yüzyıldan önce Yunan tarihçi ve coğrafyacılarının Dersim yöresine “DARANİS” adını verdikleri ve Anadolu’ya ilişkin en eski adların başında “Dariaini”ni geldiği belirtilmektedir.



Tarihçi Ptolemy’nin Dersimi “Daranalis” olarak kaydedilmesi mö 519 yılında Pers Kralı Dara’nın (Darius) Kral olmasından itibaren başlamaktadır. Munzur Dağları’nı içine alan geniş bir alanı kapsayan “Daranalis” adının yüzyıllarca kullanıldığı bilinmektedır.Günümüzde Erzincan’a bağlı Tercan ilçesini kapsayan alana “Deryene” (Derksen) adınını verildiği Strabon’un “Coğrafya” adlarının verildiğine başka kaynaklarda da rastlanmaktadır.


Dersim adının kökeni, Hazar denizi’nin güneyindeki Deylem bölgesinde yaşantılarını sürdüren Deylemlilere kadar uzanmaktadır.Deylemliler (Gilanikliler-Gilanlılar) Pers öncesi halklarından olup 4. yüzyılda Deylemista adıyla alınan yurtlarını, sürekli olarak Arap, Fars, Türk ordularına karşı korurlar.

Deylemliler’in yurtlarını koruma çabası 1256 yılında Moğol işgaline kadar sürer. Moğollar’dan kaçarak batıya göç eden bir kısım Deylemlier’in bugünkü Dersim’e yerleştikleri sanılmaktadır.



İşte yurtlarını terkedip, Anadolu’ya doğru göç eden Deylem aşiretlerinin bu bölgede yerleşmesiyle bölgeye kendi adlarını egemen kıldıkları sanılır. Yunan tarihçi ve coğrafyacılarının Dersim bölgesine “Daranis” adını verdikleri gibi Dara’nın “Bisütün Kitabelerin de bu havaliyi tanımlayan”Zuzu” tabirin de Dersim yöresinde konuşulan “Zaza” sözcüğünden geldiği muhtemeldir.
Cumhuriyet döneminden önce 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı İmparatorluğu’nun resmi yazışmalarında yoğun olarak “Dersim” adı sıkça kullanılmıştır.



1847 yılında Dersim Sancağı’nın Erzurum eyaletine verilmesinden sonra 1859 yılında yapılan bir değişiklik de Harput eyaletine bağlanır. İşte bu tarihten itibaren Dersim ve çevresi haritalarda gösterilmeye başlanmıştır

« Önceki ::